Age-friendly City Professional-profiel en trainingswebapp klaar voor gebruik
Willeke van Staalduinen
Inleiding
“Leeftijdsvriendelijke omgevingen bevorderen gezond en actief ouder worden. Ze stellen ouderen in staat om: veilig ouder te worden op een plek die bij hen past; vrij te zijn van armoede; zich persoonlijk te blijven ontwikkelen; en bij te dragen aan hun gemeenschap met behoud van autonomie, gezondheid en waardigheid.” Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) Leeftijdvriendelijke Wereld, 2025. De WHO lanceerde in 2007 het Global Network of Age-friendly Cities and Communities. Op dit moment bestaat het netwerk uit meer dan 1700 leden die leeftijdvriendelijke omgevingen in hun gebied gaan ontwikkelen door middel van monitoring, acties en evaluatie. https://extranet.who.int/agefriendlyworld/
Om de implementatie van leeftijdvriendelijke omgevingen in steden en gemeenschappen te ondersteunen, heeft het AFC Toolkit-consortium een beroepsprofiel voor professionals en een trainingswebapp ontwikkeld (https://www.afctoolkit.eu/nl/home_nl2/). Dit is gebeurd in de periode 2022-2025 onder leiding van CEOMA uit Spanje. We zijn verheugd te kunnen melden dat het profiel en de webapp klaar zijn voor gebruik, na validatie door een diverse groep experts. In dit artikel informeren we u over de uiteindelijke resultaten.
Professional in leeftijdvriendelijke steden
Het WHO-concept van leeftijdvriendelijke steden onderscheidt acht domeinen in het leven van ouderen, om inclusiviteit en gezond ouder worden te ondersteunen. De domeinen worden gegroepeerd in: sociale omgevingen (sociale inclusie, respect en participatie), gebouwde omgevingen (woningbouw, buitenruimtes, gebouwen en vervoer) en overheidsvoorzieningen (zoals gezondheidszorg, sociale zorg en informatie). Op basis van de uitkomsten van interviews met experts uit elk van de domeinen hebben we een profiel ontwikkeld van de professional op het gebied van leeftijdsvriendelijke steden;
De professional moet in staat zijn om te netwerken, met en binnen gemeenschappen te werken en noodzakelijke ontwikkelingen te faciliteren of mobiliseren om de gemeenschap en haar leden te versterken. De professional moet een bottom-up benadering hanteren, vanuit de behoeften en eisen van de ouderen in de stad of gemeenschap, zoals welzijn, mobiliteit of informatie. Op basis van deze behoeften zal de professional de beste benaderingen en ondersteuning analyseren en definiëren om aan deze behoeften te voldoen. De professional moet ten slotte het kader van de leeftijdsvriendelijke stad begrijpen en in staat zijn om maatregelen te ontwikkelen en te implementeren in de acht domeinen.

Trainingswebapp Leeftijdvriendelijke Stad
Op basis van deze bevindingen hebben de partners een trainingsprogramma en leerinhoud ontwikkeld, gericht op de educatie van “referentieprofessionals voor inclusief ouder worden in leeftijdvriendelijke steden”. De training is gevalideerd met MBO-organisaties en andere experts tijdens meerdere online en offline bijeenkomsten.
Het trainingsmateriaal is beschikbaar in het Engels, Deens, Nederlands, Frans, Spaans en Italiaans.
De thematische gebieden die worden behandeld zijn divers en onderverdeeld in vijf modules op basis van de domeinen van het concept leeftijdvriendelijke steden:
- gebouwde en slimme omgevingen
- maatschappelijke participatie
- sociale inclusie en samenwerking
- burgerparticipatie en werkgelegenheid
- maatschappelijke ondersteuning en communicatie
Elke module omvat drie onderdelen met kennis over de bovengenoemde onderwerpen en biedt opties voor verdiepend leesmateriaal. Het bevat ook goede praktijkvoorbeelden en quizzen aan het eind van de modules. 17 transversale thema’s zijn onderscheiden, gedefinieerd en geïntegreerd in de modules, waaronder ‘toegankelijkheid’, ‘ouder worden’ en ‘intergenerationele en digitale technologieën’. In totaal zal de cursus ongeveer 40 studie-uren in beslag nemen.
De training is openbaar toegankelijk voor cursisten: https://training.afctoolkit.eu/
De WHO heeft de training op haar website gepubliceerd als een goede praktijk: https://extranet.who.int/agefriendlyworld/afp/age-friendly-toolkit/
Consortium
CEOMA: Angel Yagüe Criado
Mensajeros de la Paz: Clara del Castillo
AFEdemy: Willeke van Staalduinen en Jonas Bernitt
ANS: Sara Beccati en Giusy Trogu
SOSU: Lisbeth Marcussen
AGE-Platform Europe: Ilenia Gheno